ÇAĞRI METNİ


III. ULUSLARARASI EVLİYA ÇELEBİ SEMPOZYUMU

“Evliya Çelebi Çağında Mısır (Ümmü'd-Dünya): İdari Yapı, Sosyal ve İktisadi Hayat”

Kahire


Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Evliya Çelebi Çalışmaları Merkezi tarafından düzenlenen Uluslararası Evliya Çelebi Sempozyumu serisinin üçüncüsü, Ayn Şems Üniversitesi iş birliği ve ev sahipliğinde, 26-28 Nisan 2027 tarihlerinde Kahire’de yapılacaktır. Sempozyumun ana teması “Evliya Çelebi Çağında Mısır (Ümmü'd-Dünya): İdari Yapı, Sosyal ve İktisadi Hayat” olarak belirlenmiştir.

İlki 5-7 Ekim 2023 tarihinde İstanbul'da “Seyahat Tarihi ve Kültürü”, ikincisi ise 13-15 Kasım 2025 tarihlerinde Saraybosna’da “15-19. Yüzyıllarda Bosna-Hersek'te Kültürel ve Tarihi Süreçler” düzenlenen bu sempozyum serisi, farklı disiplinlerde çalışan araştırmacıları bir araya getirmeyi hedeflemektedir.

Sempozyum serisinin üçüncüsünde, Seyahatnâme’nin 10. cildinde genişçe yer bulan ve Evliya Çelebi'nin "Dünyanın Anası" (Ümmü'd-Dünya) olarak adlandırdığı Mısır coğrafyası ele alınacaktır. Sempozyumda Mısır’ın idari ve siyasi yapısı, çok kültürlü ve katmanlı sosyal hayatı, etnik ve dini hayat, kurumlar ve kültürel miras ile toplumsal dinamikleri gibi konuların yanı sıra, bölgedeki seyahat yazınına dair başlıklara yer verilecektir.

Mısır’da idari yapının nasıl işlediği, sosyal hayatın gündelik pratikleri, insan hikâyeleri ve kültürel mirasın seyahatnamelere, arşiv belgelerine ve kroniklere nasıl yansıdığı meselesi sempozyumun merkezinde yer alacaktır. Bu bağlamda bildirilerin arşiv belgeleri, kronikler, seyahatnameler, hatıratlar, sözlü anlatımlar ile görsel ve maddi kültür verileri gibi kaynak türlerine dayalı olarak hazırlanması beklenmektedir.

Sempozyum teması 17. yüzyılı esas almakla birlikte bu yüzyıldan önceki veya sonraki sürekliliğe vurgu yapan çalışmalara da yer verilecektir.

Sempozyum Amacı

Bu sempozyum serisindeki temel amacımız, Evliya Çelebi’nin gezdiği coğrafyaları, şehir ve ülkeleri;

  • arşiv belgeleri,
  • kronikler,
  • yazılı - sözlü kaynaklar ve
  • seyyahların anlatıları çerçevesinde derinlemesine incelemek, çok katmanlı bir tarihî-kültürel panorama ortaya koymaktır.

Her sempozyumda belirli bir şehir ya da bölge merkeze alınarak tarihî-kültürel hafızası disiplinlerarası bir bakışla değerlendirilecektir.

Bu yılki sempozyumda Ayn Şems Üniversitesi iş birliğiyle Mısır üzerine odaklanıyoruz.

Sempozyum Teması

Sempozyum kapsamında, Mısır coğrafyasında öne çıkan idari, tarihî, kültürel ve toplumsal unsurlar aşağıdaki başlıklar çerçevesinde ele alınacaktır.

  • Osmanlı Dönemi Mısır'ında İdari, Askeri ve Hukuki Yapı
  • Mısır'ın Etnik ve Dini Çeşitliliği: İnsanlar ve Topluluklar
  • Dini Hayat ve Eğitim
  • Tekke, Zaviye ve Tasavvuf Kültürü
  • Gündelik Hayat, Eğlence Kültürü ve Sosyal Mekânlar
  • Nil Nehri Etrafında Şekillenen Hayat: Tarım, Ticaret ve İktisat
  • Kahire'nin Şehir Dokusu, Mimari Eserler ve Vakıflar
  • Hac Güzergâhı Olarak Mısır ve Surre Alayları
  • Evliya Çelebi'nin Gözünden "Ümmü'd-Dünya": Efsaneler, Tılsımlar ve İnanışlar
  • Tekke, Zaviye ve Tasavvuf Kültürü
  • Folklor, Geleneksel Meslekler ve Yerel Kültür
  • Dilsel Etkileşimler, Edebiyat ve Kitap Kültürü

Sempozyumun resmî dilleri Türkçe, Arapça ve İngilizce’dir.

Sempozyuma 20 dakikalık bireysel sunumlar veya her biri 20 dakikalık 3 veya 4 konuşmacıdan oluşan paneller şeklinde başvuru yapılabilir.

Sempozyum 2 gün oturumlar 1 gün gezi şeklinde planlanacaktır.

Sempozyuma sunulan bildirilerin tam metinleri talep edilecektir. Hakem değerlendirme sürecinden geçerek kabul edilen çalışmalar kitap olarak yayımlanacaktır.

Önemli Tarihler

  • 20 Kasım 2026: Başvurular ve Bildiri Özetlerinin Gönderilmesi
  • 10 Aralık 2026: Kabul Edilen Tebliğlerin İlanı
  • 26-28 Nisan 2027: Sempozyum Tarihi

Sempozyum Yeri: Ayn Şems Üniversitesi / Kahire, Mısır